Van resthout naar insectenhotel: een stageproject met impact

Afgelopen maand ronde Nikki Neppelenbroek, onze stagiaire Industrial Product Design, haar stage af. En hoe sluitje zo’n periode beter af dan met een ontwerp dat niet alleen op papier klopt, 

maar ook echt is gemaakt?

Tijdens haar stage bij GroundLevel werkte ze aan een insectenhotel voor de openbare ruimte. Niet als standaard “leuk object erbij”, maar als een doordacht ontwerp waarin biodiversiteit, materiaalgebruik, onderhoud en maakbaarheid samenkomen. Precies de onderwerpen waar wij als GroundLevel graag onze tanden in zetten.

Want iets maken voor buiten vraagt meer dan een goed idee. Het moet mooi zijn, stevig blijven, eenvoudig te onderhouden zijn én passen bij de plek waar het komt te staan. Het liefst ook nog met een slim verhaal achter het materiaalgebruik. In dit geval: resthout dat een tweede leven kreeg.

Een compact ontwerp met een stijlvol karakter

Het uitgangspunt van het ontwerp was helder: een insectenhotel maken dat weinig ruimte inneemt, maar wél opvalt in de openbare ruimte.

Door te werken met verschillende hoogtes ontstaat een speels en dynamisch geheel. Het insectenhotel wordt daardoor niet alleen functioneel, maar ook een object dat in veel verschillende landschappen / ontwerpen toepasbaar is. Het minimalistische maar stijlvolle ontwerp is ook iets waar je even bij stilstaat. Letterlijk misschien, als je onderweg bent door een park, schoolplein, woonwijk of groene buitenruimte.

Nikki: “Ik wilde een insectenhotel ontwerpen dat weinig ruimte inneemt en tegelijkertijd op een speelse manier in de openbare ruimte geplaatst kan worden.” 

Dat compacte karakter maakt het ontwerp interessant voor plekken waar biodiversiteit meer aandacht verdient, maar waar de ruimte beperkt is. Denk aan stedelijke groenzones, binnentuinen, pleinen of routes door de wijk.

Ontworpen voor verschillende insectensoorten

Bij een insectenhotel draait het natuurlijk niet alleen om de vorm. Het moet ook echt iets toevoegen voor de natuur.

Daarom is het ontwerp geschikt gemaakt voor verschillende soorten insecten. De houten blokken zijn voorzien van gaten met diameters van 2 tot 9 mm. Zo kunnen diverse insectensoorten het hotel gebruiken als nest- of schuilplaats.

Vooraf deed Nikki onderzoek naar bestaande insectenhotels en vergelijkbare producten. Ook zocht ze contact met natuurorganisaties om beter te begrijpen waar een goed insectenhotel aan moet voldoen.

Dat vinden we belangrijk. Een ontwerp voor de openbare ruimte begint niet bij “wat ziet er leuk uit?”, maar bij de vraag: wat moet het doen, voor wie en onder welke omstandigheden?

Resthout krijgt een tweede leven

Een van de mooiste onderdelen van dit project is het materiaalverhaal.

Het insectenhotel is gemaakt van resthout dat oorspronkelijk bedoeld was voor een bank. Maar omdat de bank van het bewuste project uiteindelijk van ander hout was voorzien kon het materiaal niet meer voor het oorspronkelijke doel worden gebruikt. Weggooien? Zonde. Op de plank laten liggen? Ook niet ideaal.

In dit project kreeg het hout alsnog een waardevolle toepassing.

Dat past bij de manier waarop wij graag naar materiaal kijken. Niet alleen als grondstof, maar als kans. Zeker in de openbare ruimte, waar duurzaamheid vaak zit in slimme keuzes: hergebruik, vervangbaarheid, lange levensduur en minder verspilling.

Gemaakt voor buitengebruik

Een goed ontwerp voor buiten moet tegen een stootje kunnen. Regen, zon, wind, temperatuurverschillen, intensief gebruik en onderhoud spelen allemaal mee.

Daarom is er in het ontwerp nagedacht over vervangbaarheid. De houten blokken kunnen indien nodig eenvoudig via de bovenzijde worden vervangen. Het metalen frame blijft behouden, waardoor de levensduur van het totale object wordt verlengd.

Dat klinkt misschien als een technisch detail, maar juist dit soort keuzes maken het verschil tussen een leuk prototype en een bruikbaar product voor de openbare ruimte.

De uitdaging: mooi, slim én maakbaar

De grootste uitdaging zat volgens onze stagiaire in de balans tussen ontwerp en productie.

Een insectenhotel mag aantrekkelijk zijn, maar moet ook efficiënt en haalbaar geproduceerd kunnen worden. Dat is precies waar productontwerp spannend wordt. Een goed idee moet uiteindelijk ook te maken, te plaatsen en te onderhouden zijn.

Bij GroundLevel kreeg Nikki ondersteuning bij het vertalen van haar ontwerp naar bruikbare en technisch correcte werktekeningen. Zo werd het concept stap voor stap concreter. Van idee naar ontwerp. Van ontwerp naar tekening. Van tekening naar tastbaar eindproduct.

Wat ontwerpen voor de openbare ruimte bijzonder maakt

Tijdens haar stage ontdekte ze dat ontwerpen voor de openbare ruimte meer vraagt dan alleen creativiteit.

Nikki: “Ik heb geleerd dat een ontwerp voor de openbare ruimte niet alleen aantrekkelijk moet zijn, maar ook duurzaam, veilig, onderhoudsvriendelijk en bestand tegen intensief gebruik en verschillende weersomstandigheden.”

Dat is een inzicht waar wij ons volledig in herkennen. Straatmeubilair en objecten voor buiten moeten functioneren in een omgeving die je niet volledig kunt controleren. Mensen gebruiken het op verschillende manieren. Het weer doet wat het wil. Onderhoud moet praktisch blijven. En toch moet het ontwerp passen binnen de uitstraling van een plek.

Daarom denken wij bij GroundLevel graag mee vanaf een vroeg stadium. Niet alleen over het product zelf, maar ook over materiaal, detaillering, plaatsing, onderhoud en maakbaarheid.

Trots op een tastbaar eindresultaat

Waar Nikki het meest trots op is? Dat het ontwerp daadwerkelijk is gerealiseerd.

En terecht.

Want voor een ontwerper is er weinig mooier dan zien dat een idee niet in een map blijft zitten, maar echt vorm krijgt. Zeker als het ook nog bijdraagt aan biodiversiteit en bewustwording in de openbare ruimte.

“Ik hoop dat het insectenhotel nieuwsgierigheid en interesse opwekt, en dat mensen zich meer bewust worden van het belang van insecten voor de natuur en biodiversiteit.”

Dat is misschien wel de kracht van dit project. Het is klein van schaal, maar groot in betekenis. Een insectenhotel lost niet in één klap alle biodiversiteitsvraagstukken op. Was het maar zo  eenvoudig. Maar het kan wel iets in beweging zetten: aandacht, gesprek, verwondering en bewustwording.

Help je mee met een naam?

Het insectenhotel is ontworpen, gemaakt en klaar om de openbare ruimte een klein beetje biodiverser te maken. Maar er ontbreekt nog één belangrijk detail: een goede naam.

Want eerlijk is eerlijk: “het insectenhotel van Nikki” is duidelijk, maar misschien nog niet helemaal geschikt voor op een bordje.

Daarom doen we graag een oproep. Heb jij een passende, slimme, speelse of verrassende naam voor dit ontwerp? Een naam die past bij biodiversiteit, openbare ruimte, hergebruik van resthout of gewoon bij het karakter van dit compacte insectenhotel?

Laat het ons weten via het contact formulier. Wie weet krijgt jouw naam straks een plek bij dit ontwerp.

Ruimte voor ideeën

Voor ons laat dit project mooi zien waar GroundLevel voor staat. We maken niet alleen producten voor de openbare ruimte; we denken mee over oplossingen die passen bij een plek, een functie en een verhaal.

Soms begint dat met een vraag van een landschapsarchitect. Soms met een maatwerkoplossing voor een gemeente. En soms met een medewerker of stagiaire die resthout ziet liggen en denkt: daar kunnen we iets beters mee doen.

En eerlijk is eerlijk: daar worden wij blij van.